Tevşih

Tevşihler bir tür na'ttir; genellikle mevlid ve mi'râciyeler okunurken hem tekkelerde, hem de camilerde icrâ edilir. Daha çok durak evferi, devrikebîr, çenber, zencir, evsat, hafif, muhammes gibi büyük usûllerle bestelendiği gibi düyek, sofyan, yürük semaî gibi küçük usûllerle de bestelenebilir. Sözleri Türkçeden başka arapça ve farsça olabilir. Çoğunlukla 2–4–5–6 mısralı kıt'alar şeklindedir. Tevşihler daha çok tekkelerde okunmuştur. Tevşih kelimesi düzenlemek, süslemek, tezyin etmek anlamlarına gelir. Bunlara na'tların besteli şekilleri de denebilir. Mevlid ve mi'râciye bahirleri belli bir makam çerçevesi içinde okunduğu için, bu makamlara uygun ya da aynı makamlardan tevşihler bestelenmiştir. Mi'râciye bölümüne örnek olarak aldığımız Nâyî Osman Dede'nin mi'râciyesinin her bölümünün başında bir tevşih vardır. Diğer bir örnek olarak da Itrî'nin rast makamındaki tevşihini veriyoruz. (Nota: 187)